Türkiye, mizahi çizim sanatının oldukça gelişmiş olduğu, çok sayıda uluslararası yarışmaya ve etkinliklerime katılım konusunda sık sık iletişimde bulunduğum muhteşem sanatçılara ev sahipliği yapan bir ülkedir. Ancak, ülkede var olabilecek mizah müzeleri ve ev müzeleri konusunda bana yardımcı olabilecek çok az kişi bulunmaktadır. Sonuç olarak, burada yazdıklarımın çoğu, yanlış veya güncel olmayan bilgiler içerebilecek çevrimiçi olarak bulunan bilgilere dayanmaktadır...
 |
| İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Karikatür ve Mizah Merkezi, (İstanbul, 2010) |
Yazan: Osvaldo Macedo de Sousa
Dünyanın Dört Bir Yanındaki Mizah Müzeleri: Türkiye
Türkiye, mizahi çizim sanatının oldukça gelişmiş olduğu, çok sayıda uluslararası yarışmaya ve etkinliklerime katılım konusunda sık sık iletişimde bulunduğum muhteşem sanatçılara ev sahipliği yapan bir ülkedir. Ancak, ülkede var olabilecek mizah müzeleri ve ev müzeleri konusunda bana yardımcı olabilecek çok az kişi bulunmaktadır. Sonuç olarak, burada yazdıklarımın çoğu, yanlış veya güncel olmayan bilgiler içerebilecek çevrimiçi olarak bulunan bilgilere dayanmaktadır...
İstanbul'u ilk olarak 1992'de 'WittyWorld' editörlerinin (merhum John Lent ve Joe Szabo tarafından organize edilen) bir toplantısı için ziyaret ettim. Onlardan İstanbul Mizah Müzesi'ni göstermelerini istedim, ancak cevapları her zaman belirsizdi ve Karikatüristler Derneği genel merkezinden (ünlü, eski Cami Sarnıcı'ndaki dükkanların arasında saklı) başka bir yeri ziyaret edemedim.
2010 yılında, Nasreddin Hoca Karikatür Yarışması'nın 30. yıl dönümü kutlamaları için konuk olarak İstanbul'a döndüm ve nihayet yeni açılan binada bulunan 'Karikatür ve Mizah Müzesi'ni ziyaret ettim.
İnternette bulduğum ve 'Karikatür ve Mizah Müzesi'nin eski bir binada yer aldığını gösteren fotoğrafların aslında müzenin daha önceki bir kuruluş girişimini gösterdiği ortaya çıktı. Bu ilk girişim, 1975 yılında (Tepebaşı semtinde) İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Karikatürcüler Derneği'nin ortak girişimiyle gerçekleşmişti. Binanın yapısal sorunları nedeniyle 1980 yılında kapandı. 1989 yılında Gazanferağa Külliyesi içindeki yeni bir binada (Saraçhanebaşı'nda) yeniden açıldı.
 |
| İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Karikatür ve Mizah Merkezi, (İstanbul, 2010) |
Avrupa Kültür Başkenti Ajansı 2009 yılında Gazanferağa Külliyesi'ne taşındığında müze kapatıldı ve 2010 yılında Tepebaşı-Beyoğlu semtine taşındı. Ziyaret ettiğim müze bu muydu acaba? Her halükarda, İstanbul'da şu anda aktif bir müze var, ancak müze müdürü ve müze hakkında görüşülen diğer sanatçılar bu konuda konuşmaktan kaçınıyorlar.
Web sitesinde şu ifadeler yer alıyor:
"Karikatür ve Mizah Müzesi, sosyal tarihimizin açık bir kaydı niteliğinde olan kültürel bir koleksiyonu korumaktadır. Çağdaş müzecilik uygulamalarına uygun olarak sürekli gelişen canlı bir müzedir. Çeşitli ve ilgi çekici sergi salonları, sürekli genişleyen Mizah Kütüphanesi ve Arşivi ile birlikte ziyarete değerdir. Ayrıca, ziyaretçiler bir uzmanın rehberliğinde özgün bir baskı atölyesine katılabilirler. Müze ayrıca konferanslar, panel tartışmaları, samimi konserler ve video gösterimleri gibi etkinliklere de ev sahipliği yapmaktadır.
Müze, birbirini tamamlayan iki tür sergiye sahiptir.
Kalıcı sergi: Bu bölüm, Türk karikatürünün kökenlerinden günümüze kadar olan tarihini kronolojik olarak anlatmaktadır.
Geçici sergiler: Bu bölüm, hem yerli hem de uluslararası sanatçıların eserlerini sergilemekte olup, her ay en az bir yeni sergi açılmaktadır."
---
İstanbul'un kozmopolit turizm merkezinden uzakta, özellikle Türkiye'nin merkezindeki Eskişehir şehrinde, karikatür sanatına adanmış bir başka müze bulunuyor. Bu, ilginç bir örnek (Hindistan'da bulunan örnekleri hatırlatıyor) çünkü müze, Eskişehir'deki Anadolu Üniversitesi'ne bağlı ve karikatür sanatını üniversite araştırmalarının merkezine yerleştiriyor. Burada öncelik sadece karikatürcü yetiştirmek değil, aynı zamanda mizaha ve demokrasiye açık, saygısız ve bilinçli düşünceye sahip zihinler yetiştirmektir.
 |
| Anadolu Üniversitesi Eğitim Karikatürleri Müzesi, Odunpazarı (Eskişehir) |
İnternette bulduğum bilgilere göre, "Üniversitenin kuruluşunun 40. yıldönümünde, alana yaptığı katkılardan dolayı fahri doktora ile ödüllendirilen ünlü Türk karikatürist Turhan Selçuk, 'karikatürler en etkili sanat biçimidir' demiştir." Karikatürü de bir sanat formu olarak gördüğümüz ve karikatür sanatının akademik dünyaya ait olduğuna inandığımız için 2002 yılında Karikatür Sanatı Araştırma Merkezi'ni kurduk.
Müze, 1900'lerin başlarında inşa edildiği düşünülen, eskiden özel konut olan ahşap bir binanın restorasyonu ve yenilenmesiyle oluşturulmuştur. İki katlı olan bina, toplam 265 metrekare alana sahiptir. Yapı, Eskişehir'in Odunpazarı ilçesine özgü tipik bir evdir. (tamamını okumak için Tıklayınız >>)
Bu içerik PencereMizah tarafından derlenmiştir.
Bu sitede yayımlanan yazı ve görsellerin fikri sorumluluğu eser sahiplerine aittir