İranlı sanatçı ve entelektüel, İran İslam Devrimi sırasındaki yaşamını konu alan çizgi roman 'Persepolis'in yazarı Marjane SATRAPI, 4 Haziran 2026'da 56 yaşında hayatını kaybetti. Sanatçının ölümünün ardından karikatürcüler ne söyledi, ne çizdiler?
 |
| Marco De ANGELIS (İtalya) |
İranlı sanatçı ve entelektüel, İran İslam Devrimi sırasındaki yaşamını konu alan çizgi roman 'Persepolis'in yazarı Marjane SATRAPI, 4 Haziran 2026'da 56 yaşında hayatını kaybetti. Sanatçının ölümünün ardından karikatürcüler ne söyledi, ne çizdiler?
Cartooning for Peace:
"Dün aramızdan ayrılan Marjane Satrapi'ye saygı duruşunda bulunuyor. Çizgi roman tarihine damgasını vuran muazzam yeteneğinin yanı sıra, özellikle İran'daki mücadelesinde özgürlük ve kadın hakları için savaşan Satrapi, örnek ve hayat dersi olmaya devam ediyor."
 |
| Mauro BIANI |
Mauro Biani:
"Sevgili Marjane, teşekkür ederim."
 |
| Gianluca COSTANTINI |
Gianluca Costantini:
"Sen her zaman özel oldun."
 |
| Michel KICHKA |
Michel KICHKA:
"Persepolis'in açılış sayfalarından bu panel, henüz hayatının baharında bu dünyadan ayrılan Marjane Satrapi'nin olağanüstü kariyerini tek başına özetleyebilir. Otobiyografik çizgi roman dünyasına yeni bir soluk getirdi, yaratımı önce kendisi için, sonra da etkilediği ve izinden giden kadın yaratıcı nesilleri için bir direniş ve özgürleşme eylemine dönüştürdü. Eseri hem zamansız hem de bugün de geçerliliğini koruyor. Güle güle ve teşekkürler, Marjane!"
 |
| Marilena NARDI |
Marilena NARDI:
"1969-2026 Marjane Satrapi'nin ironisi bizi ağlatıyor ve ondan pişman olmamıza neden oluyor.
Marjane Satrapi'nin eseri, İran'ın monarşiden teokratik cumhuriyete geçişinin, başarısız bir devrimin destansı öyküsünü anlatıyor. Birçok ortak noktamız olan bir ailenin ve toplumun öyküsünü anlatıyor. Aynı zamanda, kendimizi özdeşleştirmekten kendimizi alamadığımız genç bir kızın insani ve kişisel beklentilerini de aktarıyor. Marjane'nin her yönü orada, dolayısıyla her birimizden bir parça var.
Marjane, sonuna kadar "saf ve dürüst" bir insandı. Yasemin kokusu her geldiğinde aklıma gelen o büyükannesinin öğretilerini takip ediyordu. O büyükanne, çok zeki ve alışılmadık, cesur ve gururlu, her zaman düşüncelerinde yaşayan ve en karanlık zamanlarda bile ona yakın olan, tanıdığımız ve sevdiğimiz büyükanne.
Marjane'nin ölümü beni derinden etkiledi. Onun bir röportajında, beklenmedik trajediler karşısında sık sık ölümü düşündüğünü söylüyor. Bunu şaka yollu söylüyor ama hayatın yarım yamalak değil, dolu dolu yaşanmasının, nefes almayı bırakacağımız anı beklememenin ne kadar önemli olduğunu vurgulamak için söylüyor. Ayrıca, o an geldiğinde arkadaşlarının onun için yas tutacağını ve çok üzüleceklerini de ekliyor! Ölümünün sadece anısına içki içmek için bir fırsat olmasını kesinlikle istemiyor: "Benim için yas tutmalarını istiyorum!" diyor, gülerek ve sigara içerek.
Ve şimdi bu yaşandığına göre, benim için de durum aynı: Ağlıyorum ve onu özlüyorum, ve onun bu son şakasına istemsizce gülümsüyorum.
Marjane, paylaştığın tüm sevgi ve sanat için kalbimin en derininden teşekkür ederim.
Marilena Nardi Yarın İçin"
 |
| Pedro XMOLINA |
Pedro XMOLINA:
"Cesaretiniz, sanatınız, mizahınız ve her şeyden önemlisi ilhamınız için teşekkür ederim."
 |
| Coco |
Coco:
«Punk ölmedi: Marjane kalacak. Sonsuza dek ve isyankar.»
«Marjane Satrapi, bir hayal kırıklığının ölümüdür. Bu sokaklarda saçma sapan şeyler söylemek, büyük bir aşka yol açmak demektir. O bir karakterdir. Aynı güçlü karakter burada da ün kazanmak için var: Ben yetenekliyim, ben Persepolis'im, nişanlıyım ve mollaların rejimine karşı savaşıyorum. Tüm hayatı boyunca İran halkının özgürlüğünü, dini baskıya maruz kalan kadınların özgürlüğünü, yaratma özgürlüğünü savunmaktan vazgeçmeyecek. Onlar karanlık ve ışık arasında, kahkaha ve ciddiyet arasında, karakter ve hassasiyet arasında, güç ve kırılganlık arasında zıt dünyalardır. Tamamen zıt.»
 |
| Kianoush RAMEZANI |
Kianoush RAMEZANI:
"İran'ın karmaşık gerçeklerini zamansız eseri Persepolis'te böylesine sadelik ve deha ile dünyaya ilk kez gösteren, İranlıların sesi olmaktan asla vazgeçmeyen, memleketimde doğmuş ve çocukluğumda ve ergenliğimde benimle aynı deneyimleri yaşamış sanatçı Marjane Satrapi'ye saygı duruşum. Teşekkürler, Marjane!"
 |
| Theodossis TENEKETZIDIS |
Theodossis TENEKETZIDIS:
"Üzücü, üzücü bir haber... R.P. Marjane Satrapi..."
Gio /Mariagrazia QUARANTA:
"Büyük sanatçı Marjane Satrapi'nin anısına
 |
| YAS |
"Persepolis"in yazarı karikatürcü Marjane SATRAPI hayatını kaybetti.
56 yaşındaydı: En ünlü çizgi romanında İran'daki İslam Devrimi sırasındaki hayatını anlatmıştı.
Dünyanın önde gelen Fransız-İranlı karikatürcülerinden, özellikle 1979 İslam Devrimi sırasında İran'daki çocukluğunu ve ardından Avrupa'ya taşınmasını konu alan Persepolis adlı çizgi romanıyla tanınan Marjane Satrapı, 56 yaşında hayatını kaybetti. Ailesi, Fransız haber ajansı AFP'ye gönderdiği açıklamada, "Marjane SATRAPI, eşi ve hayatının aşkı Mattias RIPA'nın ölümünden 1 yıldan biraz fazla bir süre sonra kederden öldü" dedi.
Minimalist çizim tarzı, siyah beyazı etkileyici bir şekilde kullanması ve popüler kültürde nadiren temsil edilen bir bağlamı –İran'ın İslami teokrasisini– tasvir etme yeteneğiyle SATRAPI, dünyanın en etkili ve saygın karikatürcülerinden biri olarak kendini kanıtladı. Hikayeleri hem samimi hem de politikti: depresyon, travma ve iç çatışmayı ele alırken, aynı zamanda İran diktatörlüğü altındaki kadınların ve ergenlerin yaşamlarını da konu edindi; SATRAPI çalışmalarının büyük çoğunluğunu bu konuya adadı.
 |
| Maria PICASSO |
SATRAPI'nin şöhreti öncelikle 2000 ile 2003 yılları arasında Fransız dergisi Collection Ciboulette'de yayımlanan ve auteur çizgi romanlar için çıtayı yükselten Persepolis ile bağlantılıdır. Hem güncel olaylardan hem de SATRAPI'nin kişisel tarihinden etkilenen melez bir eser olan Persepolis, son derece kişisel bir öykü olmasına rağmen, Art Spiegelman'ın Maus'u gibi en büyük grafik gazetecilik eserleriyle hemen karşılaştırıldı.
Son 26 yıldır, SATRAPI'nin burnunun sağ tarafında sürekli görünen bir benle karakterize edilen, sade, karikatüristik ve düşünceli kendi portresi, Avrupa çizgi romanlarında en sevilen ve tanınan karakterlerden biri haline geldi. Persepolis'i yaratmak için, ilerici ve kozmopolit ideallere sahip olan ve hem Şah'a hem de 1979'da günümüze kadar süren teokratik rejimi kuran Humeyni devrimcilerine karşı çıkan ailesinin hikayesiyle başladı.
 |
| Damien GLEZ |
Çocukluğu sinemaya, çizgi romanlara ve Abba ile Bee GEES'in müziğine olan tutkusuyla, ayrıca ona komünizmin değerlerini öğreten eski bir siyasi mahkum olan amcası Anoosh'un hikayeleriyle şekillendi. 2007'de çizgi roman, SATRAPI'nin kendisinin yönettiği son derece başarılı bir animasyon filmine uyarlandı.
2004 yılında, en ünlü ikinci çizgi romanı olan "Erikli Tavuk"u yayımladı. Baş kahraman, altı telli, lavtaya benzer bir çalgı olan tarın ünlü bir müzisyeni ve virtüözü olan, toplumu tarafından çok saygı duyulan Nasser Ali HAN'dır. Karısı çalgısını kırdıktan sonra, Nasser Ali yaşama isteğini tamamen kaybeder ve depresyona girer; bu durum, tüm öykünün temel teması haline gelen derin bir acıya dönüşür.
SATRAPI 1969'da İran'ın Raşt şehrinde doğdu, ancak ergenlik yıllarını lise eğitimi için taşındığı Avusturya'nın Viyana şehrinde geçirdi. Tahran Üniversitesi'nde okumak için İran'a döndü, birkaç yıl orada kaldı ve evlendi. 1994 yılında, ilk evliliğinin sona ermesinin ardından Fransa'ya taşındı.
Uzun yıllar boyunca, 2025'te vefat eden yapımcı, yazar ve senarist Mattias RIPA ile bir ilişki içindeydi ve tüm sanatsal projelerini onunla paylaşıyordu. Satrapi ayrıca, popüler bir resimli köşe yazısı yazdığı New York Times ile uzun süreli iş birliğiyle de tanınıyordu. 2023'te, Mahsa AMINI'nin ölümüne ithafen ve siyaset bilimci Farid VAHID, gazeteci Jean-Pierre Perrin ve tarihçi Abbas MILANI ile birlikte yazdığı "Kadın, Yaşam, Özgürlük" adlı çizgi romanı yayınladı.
SATRAPI aynı zamanda yönetmendi. Persepolis ve Tavuklu Erik uyarlamalarının yanı sıra, La bande des Jotas (2012), Sesler (2014) ve Fransız bilim insanı Marie Curie'nin hayatına adanmış olan Radyoaktif (2019) filmlerini de yönetti. (fanny-blog)
İlgili İlk Haber:
Bu sitede yayımlanan yazı ve görsellerin fikri sorumluluğu eser sahiplerine aittir
Bu içerik PencereMizah tarafından derlenmiştir.